FELIETON: Polska szkoła realizacji dźwięku (II)

Mini- kompendium, część 2. Koncerty.

Dzisiejsze kompendium poświęcone jest podstawowym aspektom tzw. wykonu na żywo:

Realizator live
Osoba odpowiedzialna za całokształt dźwięków wydobywających się ze sceny, w postaci sygnału na tak zwanych przodach. Realizator dźwięku stoi najwyżej w hierarchii pracowników sceny, jest jej dyrektorem generalnym. Na ogół, zaopatrzony w przekąski i napoje, przebywa w miejscu zwanym Front Of House, w skrócie FOH. To zazwyczaj brezentowa budka (plener) lub stolik na podeście (klub), usytuowane dokładnie na wprost wykonawców, w połowie odległości między areałem wyznaczonym dla publiki, a sceną. Stanowisko FOH jest miejscem pilnie strzeżonym ze względu na zawartość konsolety mikserskiej oraz urządzeń peryferyjnych. Często obok realizatora live, ze swoim małym mikserkiem zasiada jeszcze jedna osoba.I nie jest to, wbrew pozorom, jego czeladnik, ani upośledzony brat - jest to oświetleniowiec. Operuje on światłem. Podlegli realizatorowi live pracownicy to: monitorowcy, czyli osoby zajmujące się odsłuchem dla wykonawców oraz pracownicy techniczni sceny, którzy zajmują się szeroko rozumianą pracą fizyczną. Jeśli jesteś dziewczyną, pracownicy techniczni mogą ci wnieść po schodkach twój instrument lub wzmacniacz.

Ze sztambucha sapera-amatora: Zawsze przecinaj czerwony kabelek

Plener
Jeden z dwóch podstawowych typów koncertów, według klasyfikacji na podstawie miejsca odbywania się zdarzenia. Plener jest koncertem na świeżym powietrzu. Do plenerów zaliczamy zarówno letnie festiwale (w kraju i za granicą), a także wszelkiego rodzaju dni miasta, święta ogórka, kartofla, dożynki, piknik rodzin metalurgów, juwenalia, etc. Skupię się na plenerach niefestiwalowych, gdyż festiwalom poświęcę osobny akapit.

Plenery niefestiwalowe są atrakcyjne ze względu na:

a) godne wynagrodzenie, które oferuje organizator lub sponsor występującym muzykom. Również tym początkującym,

b) nielimitowaną liczbę przypadkowej publiczności w każdym wieku, o różnym statusie społecznym i ilości promili alkoholu w wydychanym powietrzu,

c) staropolską gościnę spożywczą w postaci tradycyjnej grochówki, kiełbasy/szaszłyka oraz talonów na piwo w plastikowych kubkach o pojemności 0,4 l.

d) możliwość sprawdzenia swoich rzeczywistych umiejętności i talentów scenicznych,

Plenery niefestiwalowe mają również wady, są nimi:

a) wynagrodzenie nieadekwatne do ilości strat moralnych poniesionych przez wykonawców (przykładowe straty: siniaki od pustych kubków po piwie, ciśniętych w stronę sceny, okrzyki: "Feeeeeeeel! wy-pier-dalać ze sceeenyyy! Dawaaać Feeeelaaaa, kurrrrwaaa!"

b) nielimitowana liczba przypadkowej publiczności w każdym wieku, o różnym statusie społecznym i ilości promili alkoholu w wydychanym powietrzu,

c) ostracyzm i prześmiewcze komentarze ze strony kolegów z innych zespołów, którzy każdy występ poza klubowym uważają za tandeciarstwo z niskich, finansowych pobudek,

d) niestrawność, alkoholizm, lustrzyca, zatrucie jadem kiełbasianym, gronkowiec,

e) pogodowe anomalie rzadko zniechęcają organizatorów na tyle, by przerwać imprezę, co może grozić uszkodzeniem sprzętu, a nawet samych muzyków (zalana klawiatura, porażenie prądem, zawalenie sceny).

Koncert klubowy
Koncert odbywający się w miejscu do tego przeznaczonym w stu procentach, czyli klubie muzycznym, barze, pubie lub knajpie. W klubie muzycznym scena lub też miejsce scenopodobne są zadaszone. Osobą odpowiedzialną za organizację jest w klubie nie booker, jak to się dzieje w krajach cywilizowanych (nie jestem w stanie przetłumaczyć na polski słowa booker, gdyż żadnego w Polsce nie spotkałam), lecz menedżer lub właściciel. Menedżer lub właściciel klubu muzycznego umawia się z naszym menedżerem, lub też z osobą, która się pod owego menadżera podszywa, na konkretną datę koncertu oraz – hipotetycznie - na stawkę wynagrodzenia wypłaconego zespołowi po wykonaniu programu.

Etapy koncertu klubowego:

a) Na wcześniej niż miesiąc przed planowaną datą występu, osoba reprezentująca zespół ustala datę oraz formę zapłaty. Może to być tak zwana stawka, czyli sztywno określona kwota, bilety, czyli całkowity lub procentowy zysk z klubowej bramki lub też gwarancja: pewna stała, chociaż niska kwota pokrywająca koszty dojazdu + górka z bramki. Na tym etapie umiejętności komunikacyjne, a nieraz powolne, głośne i wyraźne mówienie osoby reprezentującej zespół są niezbędnym narzędziem negocjacji. Warto ustalone warunki potwierdzać w mailach, gdyż, nie oszukujmy się, na umowę podpisaną przed koncertem, zwłaszcza młodsi stażem wykonawcy nie mają co liczyć. Warto również zaopatrzyć się w owe wydrukowane maile w dniu koncertu, gdy menedżer/właściciel utrudnia komunikację, zasłaniając się np.  zawodowym uszkodzeniem słuchu (np. dwa pięćset usłyszał jako pięćset - zdarza się).

b) Na dwa tygodnie przed koncertem wysyłamy do klubu plakaty (jeśli ich nie zapewnia, a raczej na pewno nie zapewnia) i odmawiamy kolejno:

- modlitwę do archanioła Gabryela (patrona poczty i filatelistów), by przesyłka nie zaginęła,

- do świętego Antoniego, gdy zaginie,

- do św. Józefa, patrona pracy, by pracownik klubu odebrał przesyłkę z poczty, a następnie rozwiesił plakaty w więcej niż trzech miejscach.

c) Również na dwa tygodnie przed planowaną datą koncertu, w portalu społecznościowym Facebook osoba reprezentująca zespół zakłada wydarzenie z datą, godziną i miejscem koncertu, następnie spamuje tablice wszystkich przyjaciół, których pozyskała tylko w celu spamowania ich tablic. Po czym osoba ta zostaje  usunięta z profili kilkunastu lub kilkudziesięciu znajomych, którzy to fejsbuka używają wyłącznie do towarzyskiego flirtu i wklejania własnych zdjęć.

d) w dzień koncertu zespół wraz z osobą odpowiedzialną wyrusza w drogę, najczęściej wspomnianym przeze mnie tydzień temu kombi w dieslu lub też samochodem dostawczym (wypożyczanym wraz z kierowcą, więcej -> wypożyczalnia samochodów). Zadaniem osoby odpowiedzialnej jest zbiórka i liczenie członków po każdym postoju, kontrola alkomatem, zabawianie żarcikami o kupie, łagodzenie waśni o to, kto będzie siedział z przodu i czyja płyta poleci za chwilę.

e) Po przyjeździe na miejsce zespół zobowiązany jest rozładować sprzęt oraz wykonać próbę dźwięku, która również może zakończyć się kłótnią, tym razem z udziałem osób trzecich (realizator/akustyk).

f) Po próbie dźwięku zespół należy skoordynować tak, by żaden z jego członków nie oddalał się od miejsca koncertu lub hotelu na odległość większą niż 500 metrów. Na godzinę przed koncertem nie może być to więcej niż 100 metrów. Praktycznym rozwiązaniem bywają opaski z czipem stosowane w amerykańskim więziennictwie.

g) Koncert właściwy powinien odbyć się w wyznaczonym czasie i mieć określoną długość. W trakcie lub raczej w przerwach dopuszczane są: dedykacje, okrzyki "jak siee bawicieeee", przedstawianie zespołu + solówka, żarty typu suchar. Bisy wedle uznania.

h) Po koncercie należy jak najszybciej zwinąć pozostawiony sprzęt muzyczny i spakować go do auta, które powinno zostać odstawione na parking strzeżony.

i) Również po koncercie osoba reprezentująca zespół musi dokonać rozliczenia z organizatorem, które może, chociaż nie powinno - i takie rozwiązanie odradzamy! - skończyć się bójką.

Wypożyczalnia samochodów
Firma usługowa zajmująca się wypożyczaniem aut osobowych lub dostawczych z której usług korzystamy, gdy standardowe lub poszerzone wyposażenie zespołu muzycznego lub też jego personel przekracza ładowność samochodu typu kombi w dieslu. Samochody oferowane przez wypożyczalnie z tzw. "klasy ekonomicznej" często posiadają usterki i uchybienia. Są to między innymi:

- uszkodzone sprzęgło

- dziurawa miska olejowa

- niedomykające się drzwi

- niesprawne hamulce

- brak siedzeń

- brak szyby, etc.

Nie oznacza to jednak, iż wypożyczonego samochodu nie należy szanować, a w jego wnętrzu na ten przykład rzygać, palić lub też pluć. Osoba odpowiedzialna i reprezentująca zespół powinna na początku podróży wyegzekwować zasady wspólnego podróżowania, w przypadku ich złamania stosować kary (np. zabranie gameboya, komórki, brak możliwości wybrania kolejnej płyty, karny jeżyk, w skrajnych przypadkach - pakowanie i rozpakowywanie samochodu przy nikłej pomocy pozostałych członków). Osoby przestrzegające regulamin jazdy warto wzmacniać pozytywnie (godzina na gameboyu, możliwość wyboru płyty puszczanej w odtwarzaczu, możliwość wyboru zajazdu celem spożycia posiłku, itp.).

Festiwal letni
Wydarzenie plenerowe poświęcone muzyce w postaci koncertów (20%) i jej peryferiom, takim jak moda, lajfstajl, drobna sprzedaż detaliczna, catering, sprzedaż towarów monopolowych (80%). Charakteryzuje się wysokim prestiżem i aprobatą społeczną. Zespół, który chce "w biznesie" cokolwiek znaczyć, powinien raz w roku wziąć udział jako wykonawca przynajmniej w jednym festiwalu. Osoba reprezentująca zespół powinna odpowiednio wcześnie zadbać, by do organizatorów dotarły płyty i materiały promocyjne oraz przyzwolenie na brak wynagrodzenia. Warto nadmienić, że proporcje wynagrodzeń za występ na festiwalu są zróżnicowane pod kątem pochodzenia geograficznego. Wykonawca krajowy, co jest ewenementem na skalę całego świata, otrzymuje ok 1 do 5% wynagrodzenia wykonawcy zagranicznego (odjąwszy koszty podróży), przy założeniu, że oba zespoły - i krajowy, i zagraniczny - mają podobny status (ilość wydanych płyt, nakłady, czy też tzw. status debiutanta).

Na dziś już starczy. Mam nadzieję, że mój poradnik był dla was interesujący. Czekam na uwagi, korekty i aplauz. Serdecznie pozdrawiam z jesiennej Stolicy.