RELACJA: Biblia, kosmici i cycate Amazonki

Czy bliskie spotkanie z Sufjanem Stevensem odmieni życie Polaków?

Wzruszyłem się, drogi internecie. Poprzednio wzruszył mnie tak dwa lata temu inny amerykański dziwak w innym warszawskim teatrze, ośmieszający się w podobnym stopniu, tyle że z mniejszym rozmachem. Pomimo dwumetrowej postury drwala założył na scenę zwiewne damskie ciuszki, przy nodze fortepianu złożył damską torebkę i śpiewał do nas głosem łączącym najbardziej pretensjonalne cechy żeńskiego altu i męskiego falsetu. Gdy wzruszał mnie Sufjan Stevens, był w trakcie odczepiania od pleców motylich skrzydeł, wkładania maski małpy i ruszania w pląsach w kierunku widowni, by podzielić się z nami swoim przepisem na szczęście. Jego brodaty klawiszowiec miał na głowie pluszową kurę.

Zobacz galerię zdjęć z koncertu Sufjana Stevensa w Warszawie

Sufjan przyleciał do nas z Ameryki    fot. Rafał Nowakowski

Od momentu ogłoszenia dobrej nowiny o planowanym nawiedzeniu Polskiej Ziemi przez Sufjana (ilu współczesnych songwriterów jednoznacznie identyfikuje samo imię?) musiałem bronić się przed pytaniem: czy to nie pech, że nie udało się po "Illinoise"? Że chłopak nie przyjeżdża u szczytu sławy, we wdzianku supermana, jako odnowiciel Ameryki i bóstwo indie? Z akustyczną setlistą tłustą w "Concerning the UFO Sighting...", "Casimir Pulaski Day" i "Chicago"? Czy musiał dotrzeć akurat w stanie wycofania mentalnego, oddalenia wokalnego i po wydaniu ujemnie przełomowej płyty, która zachwyca głowę, ale smuci serce, zresztą there's too much riding on that anyway.

Ijej, ijeijej.

Odpowiedź przyszła sama po zgaszeniu świateł, ale jeszcze przed ich ponownym zapaleniem. Przyszła na scenę grupą jedenastu kosmitów we fluorescencyjnych wdziankach, z których troje - wyraźnie oddelegowanych do kontaktu z tubylcami - wyekwipowano dodatkowo w anielskie skrzydła, czy może łabędzie, bo zaraz zaczęli "Seven Swans". Coraz mniej jest płyt, których słucha się ze stuprocentową uwagą z obawy przed zgubieniem choć jednej nuty. Koncerty tej intensywności są czymś bardziej nawet niebywałym. Że to będzie jeden z nich, odgadłem już po wdziankach.

Antony w Teatrze Narodowym też miał dziwne wdzianko. (I jemu także wystarczy imię). Nie miał wizualizacji. Sufjan zmajstrował najpiękniejsze i najlepiej dobrane projekcje z wszystkich, jakie miałem dotąd okazję oglądać na żywo, w pełni zsynchronizowane z retro-futurystycznym oświetleniem i całą akcją sceniczną. Zastępy instrumentów dobrano jakby symetrycznie: dwa dęciaki, dwa zestawy perkusyjne, dwóch klawiszowców - analogowy i cyfrowy - oraz dwie chórzystki. Te ostatnie z przesłuchań do tanecznego "Mam talent" wyleciałyby jeszcze przed włączeniem kamer. A Sufjan powierzył im dwugodzinną choreografię. Sam rozbrajająco niezgrabny stworzył najbardziej spektakularny show, na jaki można sobie pozwolić pozostając spontanicznym, naturalnym - sobą.

Jako się rzekło, dylemat dotyczący (nie)właściwości czasu Sufjanowej inwazji rozwiał się jeszcze przed pierwszym akordem, rozstrzygnięcie potwierdziły jednak bisy. Już bez makijażu i w zwykłym odzieniu, wyśpiewał trzy wymienione na wstępie hity z "Illinoise". Było pięknie. Tylko że... "Casimir Pulaski Day" to ja sam grałem już osiemset razy, w tym raz nieomal przed publicznością (bo ostatecznie padło na "Chicago"). Na YouTube oryginalny Sufjan tonie w gąszczu takich pokojowych wykonań. Tymczasem jego nowej apokalipsy nikt sam sobie w domu nie urządzi. Urokliwa rutyna akustycznych bisów pachniała nagrodą pocieszenia dla tych, którzy w przeciwnym razie wyszliby zdruzgotani nawałem materiału z "The Age of Adz", bo właściwa część spektaklu w ogóle nie oglądała się na "Illinoise". Liczne odstępstwa od mikrofonu w finale potwierdzały, że dla Sufjana przygoda skończyła się w przerwie, wraz ze zdjęciem kostiumu marsjańskiego.

fot. Rafał Nowakowski

Miało być o wzruszeniach. Kulminację koncertu te ponad pół tysiąca szczęśliwców powinno wskazać zgodnie. I wcale nie chodzi o puentujące wieczór "Chicago". Gdy Sufjan opowiedział nam o długiej podróży do Warszawy - bodaj siedem godzin asfaltem, kolejne siedem wodą i jeszcze dziesięć drogą - gdy już wtajemniczył nas w życiorys oraz zawartość głowy Royala Robertsona - Biblia, komiksy, kosmici i cycate Amazonki - któremu to artyście ukradł scenografię, stroje oraz okładkę ostatniej płyty, oddając w zamian piosenkę, gdy wielkodusznie pochwalił starość, by jednocześnie stropić się nad faktem, że wiek nastoletni oddał "Encyklopedii Brittannice" i dokumentom "National Geographic", gdy wreszcie zamarzył sobie powrót do tamtych czasów w celu naprawienia win - wówczas zrobił to właśnie na naszych oczach. Z małpą na głowie i w towarzystwie seledynowo-różowych chórzystek przypląsał beztrosko na brzeg sceny, w sekundę postawił na nogi cały Teatr Polski i mantrując refren - ten główny - „Impossible Soul” obsypał nas optymizmem, entuzjazmem i konfetti. Wtedy pomyślałem: ile osób Sufjan uszczypnie tym koncertem? Ilu pomoże stanąć na nogi, wygładzić twarz, wyprostować kręgosłup i parę życiowych spraw? Nie jest to aż tak niemożliwe.

Sufjan Stevens - 5 maja, Teatr Polski, Warszawa

Setlista: Seven Swans, Too Much, Age of Adz, Heirloom, I Walked, Now That I'm Older, Get Real Get Right, Vesuvius, I Want To Be Well, Futile Devices, Impossible Soul.
Bisy: Concerning the UFO Sighting Near Highland, Casimir Pulaski Day, Chicago.